seminarThumb

Αυτοκαταστροφικές και Αυτοκτονικές Συμπεριφορές

Περιγραφή

Ανάλυση και Παρουσίαση δεδομένων βάσει των αιτημάτων για λήψη υπηρεσιών Ψυχικής υγείας στο Σύλλογο για την Ψυχική Υγεία, Σ.Ο.Ψ.Υ. Πάτρας, έτη 2021-2022.

Οι αυτοκαταστροφικές και αυτοκτονικές συμπεριφορές συνιστούν παγκόσμια φαινόμενα, αποτελούν σημαντικό ζήτημα δημόσιας υγείας, εμφανίζονται τόσο σε χώρες με υψηλό όσο και με χαμηλό εισόδημα και σχετίζονται με σημαντική κοινωνική και οικονομική επιβάρυνση. Η αυτοκτονία αναγνωρίζεται ως η δεύτερη κύρια αιτία θανάτου μεταξύ εφήβων και νεαρών ενηλίκων παγκοσμίως (WHO, 2018), ενώ οι συμπεριφορές αυτοτραυματισμού και ο αυτοκτονικός ιδεασμός με ή χωρίς απόπειρα λαμβάνουν συνεχώς αυξανόμενες τάσεις ιδίως σε περιόδους κρίσεων (π.χ. οικονομική κρίση) (Madianos et al., 2014). Τα φαινόμενα αυτά, είναι δύσκολο να αποδοθούν σε μεμονωμένα αίτια, παρουσιάζουν πολυπαραγοντική σύνθεση που αφορούν τόσο το ίδιο το άτομο όσο και το περιβάλλον που αυτό διαβιεί, ενώ παράλληλα οι εκφάνσεις τους ποικίλουν. Το γεγονός αυτό, δημιουργεί μια επισφαλή διατύπωση ότι η αυτοκτονία και οι αυτοκαταστροφικές συμπεριφορές αποτελούν απλώς και μόνο σύμπτωμα υποκείμενης ψυχοπαθολογίας, εκτροπή της συμπεριφοράς ή νοσολογική οντότητα.

Η εκδήλωση των αυτοκαταστροφικών συμπεριφορών περιλαμβάνει μια σειρά από νοητικές διεργασίες που συχνά εκκινείται από τον αυτοκτονικό ιδεασμό, την πρόθεση ή μη, προχωράει στον σχεδιασμό ενός επεξεργασμένου και προγραμματισμένου πλάνου και φτάνει μέχρι την απόπειρα. Η συνθήκη αυτή διαμορφώνει την εντύπωση ενός φάσματος ή και ενός συνεχές ιδεών και συμπεριφορών που έχουν ως κατάληξη την απόπειρα και την αυτοκτονία ωστόσο κάτι τέτοιο δεν αποτελεί κανόνα. Ένα άτομο μπορεί να οδηγηθεί στην αυτοκτονία χωρίς να έχει προηγηθεί κάποια απόπειρα ή ένα άτομο μπορεί να έχει πραγματοποιήσει απόπειρες, χωρίς εντούτοις να καταλήξει αυτοκτονώντας. Επιπλέον, ένα μεγάλο μέρος των ατόμων με αυτοκτονικό ιδεασμό δεν προχωρά σε απόπειρα ή πολύ περισσότερο και σε αυτοκτονία (Κονταξάκης και συν., 2013).

Εννοιολογικοί προσδιορισμοί: Η Αμερικανική Ψυχιατρική Εταιρεία (APA) ορίζει την αυτοκτονικότητα ως «τον κίνδυνο αυτοκτονίας, που συνήθως υποδεικνύεται από την ύπαρξη πρόθεσης ή αυτοκτονικού ιδεασμού και την παρουσία ενός καλά διαμορφωμένου σχεδίου αυτοκτονίας». Επιπρόσθετα, ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (Π.Ο.Υ., 1998), διατυπώνει για την περίπτωση της αυτοκτονίας: «Για να κατηγοριοποιηθεί μία πράξη αυτό-προκαλούμενου θανάτου ως αυτοκτονία, θα πρέπει να έχει σκοπίμως ξεκινήσει και επιτελεστεί από το άτομο, έχοντας πλήρη γνώση της ή προσδοκώντας την μοιραία έκβασή της».

Ο αυτοκτονικός ιδεασμός, συνιστά ένα σημάδι σοβαρής συναισθηματικής πίεσης και θεωρείται μεταξύ των πιο ισχυρών προβλεπτικών παραγόντων των απόπειρών αυτοκτονίας και των ολοκληρωμένων αυτοκτονιών. Ο αυτοκτονικός ιδεασμός, προηγείται της τελικής πράξης και συνήθως αναφέρεται σε σκέψεις ή ευχές θανάτου και αυτοκαταστροφής του εαυτού, συμπεριλαμβανομένων ιδεών ότι η ζωή δεν αξίζει (May et al., 2016).

Συμπεριφορές αυτοτραυματισμού. Η αυτοκαταστροφικότητα μπορεί να εκδηλωθεί με ένα ευρύ φάσμα σκέψεων, πράξεων και συμπεριφορών που στρέφονται κατά της σωματικής ακεραιότητας και της ζωής του ατόμου που τις πραγματοποιεί. Οι συμπεριφορές αυτοτραυματισμού ανήκουν και αυτές σε αυτή την κατηγορία συμπεριφορικών εκδηλώσεων ανεξάρτητα αν υπάρχει ή όχι πρόθεση για βλάβη ή πρόκληση θανάτου. Ο όρος “αυτοτραυματισμός” χρησιμοποιείται συνήθως για να περιγράψει ένα ευρύ φάσμα συμπεριφορών και προθέσεων, όπως απόπειρα απαγχονισμού, παρορμητική αυτοδηλητηρίαση και επιφανειακή κοπή (χάραγμα) ως αντίδραση στην ανυπόφορη ένταση (Ono et al., 2012). Η Διεθνής Εταιρεία για τη Μελέτη του Αυτοτραυματισμού ορίζει τον μη αυτοκτονικό αυτοτραυματισμό ως τη σκόπιμη, αυτοπροκαλούμενη βλάβη του σωματικού ιστού χωρίς πρόθεση αυτοκτονίας και για σκοπούς που δεν επικυρώνονται κοινωνικά ή πολιτισμικά. Ο μη αυτοκτονικός αυτοτραυματισμός χρησιμοποιείται συχνά εναλλακτικά με τον αυτοτραυματισμό, αν και είναι σημαντικό να έχουμε κατά νου ότι ο αυτοτραυματισμός μπορεί να έχει θανατηφόρο και μη θανατηφόρο πρόθεση (International Society for the Study of Self-injury, 2018). Παρά το γεγονός ότι η αυτοκτονία δεν είναι η πρόθεση του αυτοτραυματισμού, η σχέση μεταξύ του αυτοτραυματισμού και αυτοκτονίας είναι πολύπλοκη, καθώς η αυτοκαταστροφική συμπεριφορά μπορεί να είναι δυνητικά απειλητική για τη ζωή. Υπάρχει επίσης αυξημένος κίνδυνος αυτοκτονίας σε άτομα που αυτοτραυματίζονται, σε βαθμό τέτοιο που ο αυτοτραυματισμός βρίσκεται στο 40-60% των αυτοκτονιών (Dougas et al., 2012).

Τον αυτοτραυματισμό όπως επίσης και τον ιδεασμό αυτοτραυματισμού τον συναντάμε ως σύμπτωμα στην οριακή διαταραχή της προσωπικότητας (DSM-IV-TR), αλλά και ασθενείς με άλλες διαγνώσεις μπορούν επίσης να παρουσιάσουν αντίστοιχες συμπεριφορές (στην κατάθλιψη, στις αγχώδεις διαταραχές, στην κατάχρηση ουσιών, στις διατροφικές διαταραχές, στη διαταραχή μετατραυματικού στρες, στη σχιζοφρένεια, άλλες διαταραχές της προσωπικότητας).

Παράγοντες επικινδυνότητας για αυτοκαταστροφικές συμπεριφορές. Οι παράγοντες που αυξάνουν τον κίνδυνο για την εκδήλωση αυτοκαταστροφικών συμπεριφορών και αυτοκτονίας περιλαμβάνουν τις ψυχιατρικές διαταραχές, την κατάχρηση ναρκωτικών ουσιών, τις ψυχολογικές, πολιτιστικές, κοινωνικές, οικογενειακές, οικονομικές καταστάσεις (ανεργία, οικονομική δυσχέρεια, έλλειψη στέγης, διακρίσεις, κοινωνικός αποκλεισμός) καθώς και τη γενετική. Άλλοι παράγοντες κινδύνου θεωρούνται η ύπαρξη ιστορικού προηγούμενων αποπειρών, η άμεση διαθεσιμότητα των μέσων για τη διάπραξη της πράξης, το οικογενειακό ιστορικό αυτοκτονικότητας ή παρουσία τραυματικής βλάβης του εγκεφάλου. Σημειώνεται, ότι οι ανωτέρω παράγοντες μπορούν να λειτουργούν επιβαρυντικά διαμορφώνοντας το πεδίο ώστε από το στάδιο ενός αυτοτραυματισμού για παράδειγμα ή την διαμόρφωση αυτοκτονικού ιδεασμού να οδηγήσουν στην πρόθεση ή και στην εκδήλωση αυτοκαταστροφικής συμπεριφοράς και πράξης αυτοκτονίας (Davidson & Schmidt, 2004).

Δεδομένα περιστατικών αυτοκτονίας στην Ελλάδα. Σύμφωνα με τα ετήσια στοιχεία περιπτώσεων αυτοκτονίας, στον ελληνικό πληθυσμό, για το έτος 2022, όπως αυτά παρουσιάζονται από το Παρατηρητήριο Αυτοκτονιών, το ερευνητικό δίκτυο καταγραφής του Κέντρου Ημέρας για την Πρόληψη της Αυτοκτονίας της ΚΛΙΜΑΚΑ, παρατηρείται ευδιάκριτη αυξητική τάση, της τάξεως του ~ 25% από το έτος 2020. Ο συνολικός αριθμός αυτοκτονιών για το έτος 2022, αγγίζει τους 600 θανάτους (~2 αυτοκτονίες ημερησίως).

Επιπλέον, στοιχεία: Η πλειοψηφία των αυτοχείρων ήταν άντρες κατά συντριπτική πλειοψηφία (78%) και ακολούθησαν οι γυναίκες σε ποσοστό 22%. Αναφορικά με την ηλικιακή ομάδα, τα άτομα άνω των 60 ήταν εκείνα που σημείωσαν τις περισσότερες αυτοκτονίες σε σύγκριση με τις υπόλοιπες ηλικιακές ομάδες του πληθυσμού. Σε επίπεδο φύλου, οι περισσότεροι θάνατοι για τους άντρες συγκεντρώθηκαν στις ηλικίες 60 – 64 ενώ εν αντιθέσει στις γυναίκες οι θάνατοι συγκεντρώθηκαν στις νεαρές ηλικίες των 35 – 39 ετών.

Αυξητικές τάσεις παρουσιάζει ο αριθμός των αυτοκτονιών στις νεαρές ηλικίες εν γένει (ηλικίες άνω των 20) σε σύγκριση με τα στοιχεία του 2021. Το μεγαλύτερο μέρος των αυτοχείρων άνηκε στον οικονομικά ενεργό πληθυσμό της χώρας και βρισκόταν εντός γάμου.

Δεδομένα Αυτοκαταστροφικών συμπεριφορών ετών 2021, 2022 Σ.Ο.Ψ.Υ. Πάτρας. Τα στοιχεία που ακολουθούν αφορούν δεδομένα τα οποία προέκυψαν από την αξιολόγηση των αιτημάτων για παροχή υπηρεσιών ψυχικής υγείας και τη θεραπευτική αντιμετώπιση τους (ψυχιατρική αξιολόγηση και παρακολούθηση, ψυχοθεραπευτική και συμβουλευτική υποστήριξη). Ως αυτοκαταστροφικές συμπεριφορές προσδιορίζονται η παρουσία ενεργού αυτοκτονικού ιδεασμού και οι συμπεριφορές αυτοτραυματισμού. Για το έτος 2021, έγινε επεξεργασία 455 αιτημάτων και για το έτος 2022, 414.

Συγκεκριμένα, για το έτος 2021, 455 άτομα αιτήθηκαν και έλαβαν υπηρεσίες ψυχικής υγείας από το φορέα (73% γυναικείος πληθυσμός). Ενεργή αυτοκτονική συμπεριφορά εκδήλωνε το 4% του πληθυσμού των αιτημάτων, συμπεριφορές αυτοτραυματισμού σχεδόν το 5%, ενώ κοινή παρουσία αυτοκτονικού ιδεασμού με εκδηλώσεις αυτοτραυματισμού εμφανίστηκε σε ποσοστό ~2% επί του συνόλου των αξιολογημένων αιτημάτων, ενώ το 56% επί του πλήθους των ατόμων με τις εν λόγω συμπεριφορές, παρουσίαζαν κοινή εκδήλωση.

Επιμέρους χαρακτηριστικά των ατόμων με αυτοκαταστροφικές συμπεριφορές: Σε 63% τα άτομα ανήκαν στο γυναικείο φύλο, κυρίαρχη ηλιακή ομάδα εκδήλωσης παρατηρούνται τα 19-28 έτη. Σε ποσοστό 56& είχαν ολοκληρώσει σπουδές στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση, 81% ήταν άγαμοι, το 75% ήταν μη οικονομικά ενεργοί και ανασφάλιστοι και το 62,5% διέθεταν κάποιο υποστηρικτικό πλαίσιο (γονείς, φίλοι). Σε διαγνωστικό επίπεδο, το 18,75% αντιμετώπιζε δυσκολίες Υποτροπιάζουσας Καταθλιπτικής Διαταραχής, επίσης αντίστοιχο ποσοστό αφορούσε ζητήματα Διαταραχών της Προσωπικότητας, ενώ ακολουθούσαν με ποσοστά 12,5% περιπτώσεις καταθλιπτικών επεισοδίων και αγχωδών εκδηλώσεων. Τέλος σε ποσοστό ~82% είχε προταθεί η λήψη φαρμακευτικής αγωγής και η ψυχοθεραπευτική αντιμετώπιση των δυσκολιών τους.

Το έτος 2022, αξιολογήθηκαν 414 αιτήματα για λήψη υπηρεσιών ψυχικής υγείας (74% γυναικείος πληθυσμός). Ενεργή αυτοκτονική συμπεριφορά εκδήλωνε το 6% του πληθυσμού των αιτημάτων, συμπεριφορές αυτοτραυματισμού σχεδόν το 4%, ενώ κοινή παρουσία αυτοκτονικού ιδεασμού με εκδηλώσεις αυτοτραυματισμού εμφανίστηκε σε ποσοστό ~4% επί του συνόλου των αξιολογημένων αιτημάτων, ενώ το 68% επί του πλήθους των ατόμων με τις εν λόγω συμπεριφορές, παρουσίαζαν κοινή εκδήλωση.

Επιμέρους χαρακτηριστικά των ατόμων με αυτοκαταστροφικές συμπεριφορές: Σε 73% τα άτομα ανήκαν στο γυναικείο φύλο, κυρίαρχη ηλιακή ομάδα εκδήλωσης παρατηρούνται τα 19-28 έτη. Σε ποσοστό 33% είχαν ολοκληρώσει σπουδές στην τριτοβάθμια δευτεροβάθμια εκπαίδευση και το 38% δευτεροβάθμια, 61% ήταν άγαμοι, το 78% ήταν μη οικονομικά ενεργοί και ανασφάλιστοι και το 39% δεν διέθεταν κάποιο υποστηρικτικό πλαίσιο (γονείς, φίλοι). Σε διαγνωστικό επίπεδο, το 17% αντιμετώπιζε δυσκολίες Υποτροπιάζουσας Καταθλιπτικής Διαταραχής, επίσης αντίστοιχο ποσοστό αφορούσε ζητήματα Διαταραχών της Προσωπικότητας, ενώ ακολουθούσαν με ποσοστά ~16% περιπτώσεις καταθλιπτικών επεισοδίων και αγχωδών εκδηλώσεων (28%). Τέλος σε ποσοστό ~78% είχε προταθεί η λήψη φαρμακευτικής αγωγής και η ψυχοθεραπευτική αντιμετώπιση των δυσκολιών τους.

Βάσει των δεδομένων αυτών, για τα δυο έτη 2021-2022, μια σταθερή παρουσία αυτοκαταστροφικών συμπεριφορών στους ανθρώπους που αιτούνται υπηρεσίες ψυχικής υγείας, με στοιχεία αυξητικής τάσης. Σταθερό αυξημένο ποσοστό εμφανίζεται στο γυναικείο φύλο, ενώ η ηλικιακή ομάδα 19-28 έτη παρουσιάζεται ιδιαίτερη σημαντική στην έκφραση αυτών των συμπεριφορών. Σε διαγνωστικό επίπεδο, δεν σημειώνονται ιδιαίτερες διαφοροποιήσεις μεταξύ των δυο ετών. Η υποτροπιάζουσα καταθλιπτική διαταραχή, οι διαταραχές της προσωπικότητας και οι αγχώδεις εκδηλώσεις να έχουν σταθερή εμφάνιση στα εν λόγω άτομα με μικρές διαφοροποιήσεις. Οι κοινωνικοοικονομικοί δείκτες παρουσιάζουν και αυτοί με τη σειρά τους σταθερή συσχέτιση χωρίς ως τόσο η παρουσία υποστηρικτικού περιβάλλοντος να λειτουργεί ανασταλτικά για την εμφάνιση αυτοκαταστροφικών συμπεριφορών. Ενδεχομένως, μπορεί να λειτουργεί αποτρεπτικά στο πέρασμα στην πράξη και στην απόπειρα.


Βιβλιογραφικές Αναφορές:

  • APA Dictionary, Accessed 9 September 2023 https://cutt.ly/aRkZ6yR
  • Davidson, K., & Schmidt, U. (2004). Life After Self-Harm: A Guide to the Future. New York: Routledge.
  • Dugas, E., Low, N. C., Rodriguez, D., Burrows, S., Contreras, G., Chaiton, M., & O’Loughlin, J. (2012). Early predictors of suicidal ideation in young adults. The Canadian Journal of Psychiatry, 57(7), 429-436.
  • Κονταξάκης, Β., Λύκουρας, Λ., & Χαβάκη- Κονταξάκη, Μ. (2013). Αυτοκαταστροφική συμπεριφορά. Αθήνα: Βήτα Ιατρικές Εκδόσεις.
  • International Society for the Study of Self-injury. (2018, May). What is self-injury? Retrieved 26 September 2023 from: https://cutt.ly/OROIm75
  • Madianos, Michael & Alexiou, Tatiana & Patelakis, Athanasios & Economou, Marina. (2014). Suicide, Unemployment and Other Socioeconomic Factors: Evidence from the Economic Crisis in Greece. The European Journal of Psychiatry. 28. 39-49. 10.4321/S0213-61632014000100004.
  • May AM, Klonsky ED (2016) What distinguishes suicide attempters from suicide ideators? A meta-analysis of potential factors. Clin Psychol Sci Pract 23(1):5–20. https://doi.org/10. 1111/cpsp.1213.
  • Ono, Y., Borges, G., Nock, K., & Nock, M. (2012). Suicide: Global Perspectives from the WHO World Mental Health Surveys. London: Cambridge University Press.
  • World Health Organization (2018). Mental Health. Ανακτήθηκε από WHO: https://www.who.int/mental_health/prevention/suicide/suicideprevent/en/.

 

Φορέας Διεξαγωγής

φφα

course-img-2803
Δελτία Τύπου

Το Vivian Lab παρέχει δωρεάν συνεδρίες υγείας σε όλη την Ελλάδα για την Ημέρα της Γυναίκας και φιλοξενεί την θρυλική Cindy Gallop

Το Vivian Lab, η μεγαλύτερη ηλεκτρονική πλατφόρμα υγείας αποκλειστικά για γυναίκες, σε συνεργασία με διακεκριμένους γιατρούς και ειδικούς υγείας προσφέρει με

  • Τύπος: Διαδικτυακό
course-img-2768
Δελτία Τύπου

Δωρεάν Συναντήσεις Γονέων από το Συμβουλευτικό Κέντρο του «Μαζί για το Παιδί»

Το Συμβουλευτικό Κέντρο για γονείς, εφήβους και εκπαιδευτικούς του «Μαζί για το Παιδί» διοργανώνει νέες ομάδες γονέων: Workshop 2 συναντήσεων στήριξης γονέων με

  • Τύπος: Δια ζώσης
course-img-2719
Συνέδρια

19th International ECHA Conference 2024 – Παράταση προθεσμίας υποβολής περιλήψεων

Παρακαλούμε δείτε τις αναλυτικές πληροφορίες για το 19th European Council for High Ability Conference “Expanding Horizons: The Odyssey of Talents and Gifts” που θα πραγματοποιηθεί στη Θεσσαλονίκη

  • Τοποθεσία: Θεσσαλονίκη
  • Τύπος: Δια ζώσης
  • Έναρξη: 28/08/2024
course-img-2638
Δελτία Τύπου

« α Να Το» Παράσταση για θεατές από 11 μηνών έως 3,5 χρόνων

Η παράσταση «α ΝαΤο» είναι φτιαγμένη με καθαρές γραμμές και με αρχετυπικό τρόπο, ώστε να βοηθήσει τα μικρά παιδιά να ενταχθούν στην θέαση και τη θεατρική

  • Τοποθεσία: Αθήνα
  • Τύπος: Δια ζώσης
course-img-2634
Δελτία Τύπου

Ενεργός και υγιής γήρανση για άτομα με προβλήματα ψυχικής υγείας και νευροαναπτυξιακές διαταραχές

 Η ΕΠΙΟΝH διοργάνωσε με επιτυχία την διημερίδα  «Ενεργός και υγιής γήρανση για άτομα με προβλήματα ψυχικής υγείας ή νευροαναπτυξιακές δυσκολίες». Τo πρώτο

  • Τύπος: Διαδικτυακό
course-img-2590
Δελτία Τύπου

Ευχηθείτε με μία κάρτα του Συλλόγου Ατόμων με Αυτισμό Ν. Λάρισας

Με πολύ αγάπη, χαμόγελα και ελπίδα ο Σύλλογος Γονέων Κηδεμόνων και Φίλων Ατόμων με Αυτισμό Ν. Λάρισας δημιούργησε και φέτος μια μοναδική συλλογή ευχετήριων

  • Τύπος: Δια ζώσης
course-img-2579
Δελτία Τύπου

Χριστουγεννιάτικο μπαζάρ του Συλλόγου Ατόμων με Αυτισμό

Στο εργαστήρι του Αϊ Βασίλη επικρατεί αναβρασμός, όμως και στο εργαστήρι του Συλλόγου Γονέων Κηδεμόνων και Φίλων Ατόμων με Αυτισμό Ν. Λάρισας εθελοντές,

  • Τύπος: Δια ζώσης
course-img-2464
Δελτία Τύπου

Λειτουργία Οικοτροφείων “Ελπίδα” και “Αγάπη” του Ψυχιατρικού Νοσοκομείου Αττικής “Δρομοκαΐτειο” στο Κερατσίνι

Γνωστοποιείται η λειτουργία των Οικοτροφείων “Ελπίδα” και “Αγάπη” του Ψυχιατρικού Νοσοκομείου Αττικής “Δρομοκαΐτειο”, καθώς και για τα παρεχόμενα

  • Τύπος: Δια ζώσης
course-img-2439
Δελτία Τύπου

Έκθεση ζωγραφικής Ελένης Τσαγκαράκη: “Κι αν μου έλεγαν ότι θα κρατήσει 15 χρόνια θα ήταν πιο εύκολο;”

Την Παρασκευή, 24 Νοεμβρίου και ώρα 17:00, στον πρόσφατα διαμορφωμένο Πολυχώρο, στο ισόγειο του κτιρίου της ΚΛΙΜΑΚΑ, επί της οδού Ευμολπιδών 30-32, στον

  • Τοποθεσία: Αθήνα
  • Τύπος: Δια ζώσης
course-img-2415
Δελτία Τύπου

Θεατρική παράσταση: «Project ΜΕΔΟΥΣΑ» της Ειρήνης Καπελώνη

Η 25η Νοεμβρίου έχει ορισθεί ως η Παγκόσμια Ημέρα Κατά Της Βίας Ενάντια Στις Γυναίκες (International Day for the Elimination of Violence against Women). ΟΧΙ ΑΛΛΕΣ ΚΡΑΥΓΕΣ ΣΤΗ ΣΙΩΠΗ Η

  • Τοποθεσία: Αθήνα
  • Τύπος: Δια ζώσης
course-img-2409
Δελτία Τύπου

ΚΜΟΠ: Δωρεάν Εκπαιδευτικό Πρόγραμμα για τη διαχείριση του σχολικού εκφοβισμού

Με αφορμή τη σημερινή Παγκόσμια Ημέρα για τα Δικαιώματα του Παιδιού, το ΚΜΟΠ παρουσιάζει τη νέα του διαδικτυακή εκπαίδευση με τίτλο «LINK – Σχολικός

  • Τύπος: Διαδικτυακό
course-img-2316
Δελτία Τύπου

Πείτε Bravo στο Κέντρο Παιδιού και Εφήβου με ένα κλικ

Το Κέντρο Παιδιού και Εφήβου συμμετέχει στη Ψηφοφορία Κοινού για το βραβείο BRAVO Society 2023 με το πρόγραμμα “Pesto…και έγινε!: Θεραπευτική κηπουρική για άτομα

  • Τύπος: Διαδικτυακό
course-img-2060
Δελτία Τύπου

Αυτοκαταστροφικές και Αυτοκτονικές Συμπεριφορές

Ανάλυση και Παρουσίαση δεδομένων βάσει των αιτημάτων για λήψη υπηρεσιών Ψυχικής υγείας στο Σύλλογο για την Ψυχική Υγεία, Σ.Ο.Ψ.Υ. Πάτρας, έτη 2021-2022. Οι

  • Τύπος: Υβριδικό